Thắng Trên Chấm Luân Lưu Được Ghi Thế Nào Trong Tỷ Số Chính Thức

Thắng Trên Chấm Luân Lưu Được Ghi Thế Nào Trong Tỷ Số Chính Thức

Chung kết World Cup 2022 giữa Argentina và Pháp là một ví dụ ai cũng nhớ. Hai đội hòa 3-3 sau 120 phút, Argentina thắng 4-2 ở loạt sút luân lưu và nâng cúp. Vậy tỷ số chính thức của trận đó là bao nhiêu? Câu hỏi nghe đơn giản, nhưng nhiều người xem bóng đá lâu năm vẫn trả lời lẫn lộn, nhất là khi đọc bảng thống kê của cầu thủ hay đội tuyển.

Luân lưu không phải một phần của trận đấu

Theo luật thi đấu, loạt sút luân lưu là cách xác định đội thắng khi trận đấu kết thúc với tỷ số hòa mà điều lệ yêu cầu phải có đội đi tiếp. Nó diễn ra sau khi trận đấu đã kết thúc, cả về thời gian chính thức lẫn hiệp phụ nếu có.

Nghĩa là: bàn thắng trong loạt luân lưu không được cộng vào tỷ số trận.

Trận chung kết 2022 vì vậy được ghi là 3-3. Kết quả luân lưu 4-2 được ghi kèm, thường trong ngoặc, để cho biết đội nào đi tiếp hay vô địch.

Chung kết World Cup đầu tiên phải giải quyết bằng luân lưu là trận Brazil gặp Italy năm 1994. Hai đội hòa 0-0 sau 120 phút, và quả sút hỏng của Roberto Baggio trở thành một trong những hình ảnh buồn nhất lịch sử giải đấu. Trong các bảng thống kê, trận đó vẫn mang tỷ số 0-0, một trận chung kết không có bàn thắng nào dù kết thúc bằng hàng loạt cú sút từ chấm phạt đền và một đội nâng cúp.

Cách viết tỷ số trên bảng kết quả

Khi mở một trang kết quả bóng đá, bạn sẽ gặp vài kiểu ghi khác nhau cho cùng một loại trận. Có trang ghi tỷ số 120 phút rồi thêm dòng luân lưu bên dưới. Có trang dùng chữ viết tắt như «pen» hay «P» kèm tỷ số luân lưu trong ngoặc. Tiếng Việt thì hay ghi «thắng 4-2 trên chấm luân lưu».

Chi tiết nên để ý là trận có hiệp phụ hay không. Tỷ số sau 90 phút và tỷ số sau 120 phút có thể khác nhau, và bảng kết quả thường ghi tỷ số cuối cùng sau hiệp phụ. Ký hiệu «sau hiệp phụ», hay chữ viết tắt tiếng Anh «aet», cho bạn biết hai đội đã đá thêm 30 phút.

Ba con số, ba ý nghĩa khác nhau. Đọc lẫn là dễ cãi nhau.

Thống kê cầu thủ: bàn luân lưu không tính

Một tiền đạo sút thành công trong loạt luân lưu không được ghi thêm bàn thắng vào thống kê cá nhân. Danh sách vua phá lưới của các giải đấu cũng chỉ tính bàn trong thời gian thi đấu, kể cả hiệp phụ.

Ngược lại, quả phạt đền trong thời gian thi đấu vẫn là bàn thắng bình thường. Hai loại sút từ chấm phạt đền trông giống hệt nhau, nhưng được ghi nhận hoàn toàn khác.

Thủ môn cũng vậy. Cản phá một cú sút trong loạt luân lưu không tính như một pha cứu thua trong thống kê trận đấu.

Thống kê đội: thắng hay hòa?

Trong các bảng thống kê đối đầu, trận được quyết định bằng luân lưu thường được ghi là trận hòa. Đội bị loại sau luân lưu vì thế vẫn có thể giữ một chuỗi trận bất bại trên giấy tờ, dù họ đã dừng bước ở giải.

Nghe hơi ngược. Nhưng logic là tỷ số trận đấu thực sự hòa.

Bảng xếp hạng FIFA xử lý theo kiểu riêng. Từ khi đổi công thức năm 2018, đội thắng luân lưu nhận ít điểm hơn một trận thắng thường nhưng nhiều hơn một trận hòa, còn đội thua luân lưu được tính như hòa. Cách tính này phản ánh việc đội thắng đã đi tiếp, trong khi trận đấu vẫn không có người thắng trong thời gian thi đấu.

Luân lưu diễn ra thế nào

Mỗi đội sút năm lượt, luân phiên nhau. Nếu một đội đã dẫn tới mức đội kia không thể gỡ dù sút hết số lượt còn lại, loạt sút dừng sớm. Sau năm lượt mà vẫn hòa, hai đội chuyển sang sút từng lượt một, đến khi có đội ghi bàn còn đội kia không.

Chỉ cầu thủ có mặt trên sân lúc kết thúc trận mới được sút. Mỗi người sút một lần trước khi có ai đó sút lần thứ hai.

Thủ môn phải giữ ít nhất một phần bàn chân chạm hoặc ở ngang vạch vôi khi bóng được sút. Nếu thủ môn rời vạch quá sớm và cản được bóng, trọng tài có thể cho sút lại.

Đọc tỷ số luân lưu cho đúng

Lần tới thấy một dòng như «1-1 (5-4 pen)», bạn có thể đọc thành ba ý. Trận đấu hòa 1-1. Hai đội đã phải dùng loạt luân lưu. Đội có số 5 đi tiếp.

Nếu có thêm ký hiệu hiệp phụ, thêm một ý nữa: tỷ số 1-1 đó là sau 120 phút chứ không phải 90 phút.

Những trận như vậy, nhìn tỷ số chính thức mới thấy nó hòa đến mức nào.