Mỗi năm cứ đến tuần Giáng sinh, lịch xem bóng của mình lại lệch hẳn sang một bên. Ngoại Hạng Anh bước vào giai đoạn dày trận nhất mùa, còn Bundesliga thì tắt đèn, cầu thủ về nghỉ, sân vắng tanh. Lần đầu theo dõi giải Đức, mình còn tưởng mình xem nhầm lịch.
Không nhầm. Đó là kỳ nghỉ đông, một phần rất riêng của bóng đá Đức. Và để hiểu nó, phải bắt đầu từ chuyện Bundesliga chỉ có 18 đội.
18 đội, 34 vòng và một lịch thi đấu thoáng hơn
Khác với Ngoại Hạng Anh, La Liga hay Serie A với 20 đội và 38 vòng, Bundesliga có 18 đội. Mỗi đội đá với 17 đối thủ còn lại hai lần, tổng cộng 34 trận một mùa.
Bốn vòng ít hơn nghe không nhiều. Nhưng khi cộng thêm cúp quốc gia, cúp châu Âu và các đợt tập trung đội tuyển, chênh lệch ấy cho các đội Đức thêm chút khoảng trống trong lịch. Kỳ nghỉ đông nằm gọn trong khoảng trống đó.
Người Đức chia mùa giải thành hai nửa rõ ràng. Nửa đầu gọi là Hinrunde, nửa sau là Rückrunde. Đội dẫn đầu sau nửa đầu mùa được gọi vui là Herbstmeister, tức "nhà vô địch mùa thu". Danh hiệu này không có cúp, nhưng báo chí Đức rất thích nhắc. Mình đọc mấy bài kiểu ấy thì thấy vui vui: nó giống một cái mốc để người ta dừng lại nhìn bảng, xem ai đã chạy tốt trong mấy tháng đầu, ai hụt hơi, và ai đang lặng lẽ bám đuổi phía sau trước khi nửa mùa còn lại bắt đầu với đủ thứ bất ngờ quen thuộc của bóng đá Đức.
Kỳ nghỉ đông kéo dài bao lâu
Thường thì Bundesliga dừng lại ngay trước Giáng sinh và trở lại vào khoảng giữa tháng 1. Tính ra chỉ vài tuần. Theo những gì mình đọc được, kỳ nghỉ này từng dài hơn nhiều trong quá khứ, rồi được rút ngắn dần để bớt dồn lịch cho nửa sau.
Có những mùa ngoại lệ. Mùa 2022–23 là ví dụ dễ nhớ nhất: World Cup diễn ra ở Qatar vào tháng 11 và 12, nên Bundesliga nghỉ sớm từ giữa tháng 11, tạo ra một quãng nghỉ dài bất thường.
Lý do của kỳ nghỉ thì khá dễ đoán. Mùa đông ở Đức lạnh, có tuyết, mặt sân dễ đóng băng. Ngày nay sân Bundesliga đều có hệ thống sưởi dưới mặt cỏ, nên chuyện hoãn trận vì thời tiết ít hơn trước. Nhưng truyền thống nghỉ đông vẫn được giữ.
Cầu thủ cũng cần nghỉ.
Nhiều người cho rằng chính quãng nghỉ này giúp các đội Đức bước vào nửa sau mùa giải với thể lực tốt hơn. Mình thì không có số liệu để khẳng định. Chỉ thấy đó là lập luận có lý.
Các đội làm gì trong kỳ nghỉ
Sau vài ngày nghỉ hẳn bên gia đình, các đội thường tập trung trở lại vào đầu tháng 1 và kéo nhau đi tập huấn ở nơi ấm áp. Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Thổ Nhĩ Kỳ và vùng Trung Đông là những điểm đến quen thuộc.
Đây là lúc huấn luyện viên chỉnh đốn chiến thuật, thử nghiệm đội hình, đôi khi đá vài trận giao hữu. Kỳ chuyển nhượng mùa đông cũng mở trong tháng 1, nên tân binh có thể kịp hòa nhập trước khi nửa sau bắt đầu.
Mình thích theo dõi giai đoạn này. Không có trận chính thức, nhưng nhìn đội nào mua ai, ai chấn thương trở lại, mình đoán được phần nào nửa sau sẽ ra sao.
Trong mấy tuần Bundesliga nghỉ, mình chuyển sang xem các giải khác. Mở kqbd 247 trên điện thoại là thấy ngay giải nào đang đá, giải nào nghỉ, khỏi phải nhớ lịch từng nơi. Ngoại Hạng Anh lúc ấy đá gần như liên tục, có tuần tới hai trận, nên chẳng thiếu gì để xem.
Nói thật, có năm mình còn thấy nhớ giải Đức.
Xem Bundesliga từ Việt Nam vào mùa đông
Với người xem ở Việt Nam, mùa đông châu Âu là lúc giờ thi đấu lùi muộn thêm một tiếng so với mùa hè, do châu Âu đổi về giờ mùa đông. Trận 15 giờ 30 chiều thứ Bảy giờ Đức sẽ rơi vào 21 giờ 30 ở Việt Nam. Vẫn là khung giờ dễ chịu.
Khi gần tới ngày giải Đức trở lại, mình mở trang Bundesliga ở https://banthang.me/duc/bundesliga/ để xem lịch thi đấu vòng đầu sau kỳ nghỉ và bảng xếp hạng hiện tại. Nhìn lại bảng của nửa đầu mùa trước khi bóng lăn trở lại là một thói quen nho nhỏ, giúp mình nhớ đội nào đang ở đâu sau vài tuần gần như quên mất giải Đức.
Một quãng lặng đáng có
Có người thấy kỳ nghỉ đông làm mất nhịp.
Mình thì quen rồi, thậm chí còn mong.
Mấy tuần im ắng ấy khiến ngày Bundesliga trở lại có cảm giác như một mùa giải nhỏ mới bắt đầu. Bảng xếp hạng vẫn vậy, nhưng mọi thứ quanh nó đã khác đi một chút.
Rồi tới tháng 5, khi nhìn lại, mình hay thấy câu chuyện nửa sau mùa của nhiều đội được viết ra từ chính những tuần nghỉ đó.

